Τρίτη, 13 Ιανουαρίου 2009

Εικονολογία Αποτροπιασμού: από το "σοκ" στο χτίσιμο της μη-επανάληψής της


Ομολογώ πως «ντρέπομαι για τη ζέστη μου και για την ανθρωπιά μου» σύμφωνα με τον στίχο του Παλαμά. Αυτό που ονομάζουμε ανθρώπινη δυστυχία ακόμη και στην ειρήνη είναι δυσβάσταχτο. Στον πόλεμο μπαίνει από τα γραπτά και τις οθόνες κατ’ ευθείαν στο στομάχι, προκαλώντας σπασμούς εμετού.

Υπάρχει αισθητική της δυστυχίας και του θανάτου; Μόνο σαν ιδεοληψία. Σε μια αποτίμηση μαχών από τον Ισπανικό Εμφύλιο, ένας βετεράνος Άγγλος τροτσκιστής που ήταν λοχαγός σε μια διμοιρία των Διεθνών Ταξιαρχιών, θυμόταν το 1988, στις εκδηλώσεις τιμής για τα 50 χρόνια από το μέτωπο του Έμπρο στην Βορειανατολική Ισπανία: «Ένας 20χρονος εθελοντής από το Ανατολικό Λονδίνο, σε έκσταση από την δράση, μα μακριά ξανθά μαλλιά κάτω από τον σκούφο, μου είπε πίσω από το ανάχωμα : -Τι ωραία που είναι κύριε λοχαγέ! Σαν σε ταινία!- και σηκώθηκε απρόσεκτα από την θέση του. Την επόμενη στιγμή έφαγε μια σφαίρα στο μέτωπο και έμεινε ξερός». Η αισθητική του θανάτου, των ακρωτηριασμένων καμένων σωμάτων είναι για τους άλλους. Τα θύματα μόνο αν επιζήσουν σε φρικτή αναπηρία θα την κουβαλάνε. Οι εικόνες από την Γάζα τραντάζουν τα θεμέλια ενός «εικονικού πολιτισμού» μόνο και μόνο γιατί ο πολιτισμός αυτός έχει αποβάλει από την σφαίρα του ειδώλου, της αναπαράστασης, την εικονολογία του πόνου, της συμφοράς και του θανάτου…μόνο σαν θανάτους και ακρωτηριασμούς aliens σε παιχνίδια υπολογιστών έχει κάνει την έκπτωση να την περιλάβει, όπου οι humans τελικά έχουν το πάνω χέρι...

Εδώ ο alien είναι σαν εμάς. Λέγεται Χασάν, Φατμά ή όπως αλλιώς. Το κομμένο χέρι του είναι σαν το δικό μας. Η ληξιαρχική του κατάσταση είναι πολυμελής μουσουλμανική οικογένεια – η μόνη πολιτισμική διαφορά. Το να γίνει οικεία ( banalisee) η «φρίκη» είναι απαράδεκτο ακόμη και για έναν πολιτισμό «ζέστης και ανθρωπιάς» με πολίτες εν υπνώσει σαν τον δικό μας. Το να γίνει μπαμπούλας για τους απείθαρχους είναι άλλο τόσο εμετικό. Δεν υπάρχει σωφρονισμός μέσω της δυστυχίας, ας είναι μάρτυρες επί τούτου τα στρατόπεδα των Ναζί. Για έναν αθεράπευτα ελπίζοντα στην μετουσίωση των εικόνων σε θεμέλια συνύπαρξης, οι εικόνες από την Γάζα -σε μια τελεολογική εκπλήρωση του παθήματος- θα’ πρεπε να αποτελέσουν τον προάγγελο μιας κατάστασης που θα’ χει χτιστεί ακριβώς για την μη επανάληψή τους. Όπως «Η Σφαγή της Χίου» του Delacroix ή η «Guernica» του Picasso.

Και για ένα αμυδρό φως επιβεβαίωσης αυτής της αναδραστικής ματαλλαγής της "φρίκης" σε "πολιτισμό", ιδού η άρνηση στράτευσης ισραηλινού εφέδρου: http://www.rete-eco.it/en/news/opposizione-israeliana/4312-refusal-statement.html

Δεν αποβάλλουμε εντελώς την ελπίδα...να γίνει κατανοητό ότι, "οφθαλμός αντί οφθαλμού" τελικά οδηγεί σε έναν πλανήτη τυφλών!

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου